කඳුකරය: ව්යසනයේ නාමයෙන් අවතැන් කිරීම
කතාව | අරුල්කාකි ඡායාරූප | North East Narrative
ශ්රී ලංකාවේ කඳුකර ප්රදේශයේ ජීවත් වන මලෛයහ දෙමළ ජනයා සියවස් දෙකකට වැඩි කාලයක් ජාතියේ ආර්ථිකයේ කොඳු නාරටිය ලෙස සේවය කළ ද, අද වන විට දේශගුණික විපර්යාස මුවාවෙන් සිදුවන නව ආකාරයක දේශපාලනිකව අවතැන් කිරීමේ අවදානමකට මුහුණ දී සිටී. 2025 නොවැම්බර් මාසයේදී ඇති වූ දිට්වා සුළි කුණාටුවෙන් සිදු වූ හානිය දක්වමින් මලෛයහ දෙමළ ජනතාව ඔවුන්ගේ පාරම්පරික ඉඩම්වලින් ඉවත් කර උතුරු සහ නැගෙනහිර පළාත්වල පදිංචි කිරීම සඳහා වන ඉල්ලීම් මෑත මාසවලදී තීව්ර වී තිබේ. මෙම යෝජනා ආපදා අවම කිරීමේ මුවාවෙන් ඉදිරිපත් කළද, ඒවා තුළ මලෛයහ දෙමළ ජනතාවගේ දේශපාලන බලය, ජාතික අනන්යතාවය සහ ඉඩම් අයිතිවාසිකම් අවතක්සේරු කරන බරපතල සදොස් තර්කයක් අඩංගු වේ.
ඉඩම් අයිතිවාසිකම් සහ දේශපාලන බලය ඛාදනය වීම
ප්රජාවක දේශපාලන ශක්තිය මුල් බැස ඇත්තේ ඔවුන් කේන්ද්රගතව ජීවත් වන භූගෝලීය වපසරිය තුළ ය. අතීතයේ සිදු වූ අරගල හරහා මලෛයහ දෙමළ ජනයා තමන්ගේම දේශපාලන නියෝජනයක් සහ පළාත් පාලන අධිකාරියක් ලබාගෙන ඇත. විශේෂයෙන්, 2018 ප්රාදේශීය සභා (සංශෝධන) පනත මඟින් වතු ජනාවාස ප්රාදේශීය සභා බල ප්රදේශ යටතට ගෙන එන ලද අතර, එමඟින් මෙම ජනතාවට ඔවුන් ජීවත් වන භූමිය සම්බන්ධයෙන් විධිමත් සහ නීතිමය දේශපාලන පිළිගැනීමක් ලබා දෙන ලදී.
මෙම ජනතාවට උතුරු සහ නැගෙනහිර ප්රදේශවල නැවත පදිංචි වීමට බල කිරීම ඔවුන් පරම්පරා ගණනාවක් තිස්සේ සටන් කළ දේශපාලන නියෝජනය අඩපණ කර, නව පරිසරයක ඔවුන් සුළුතරයක් බවට පත් කරනු ඇති අතර, එය ඔවුන්ගේ සාමූහික කේවල් කිරීමේ බලය දුර්වල කරනු ඇත. මෙය “නැවත පදිංචි කිරීම” නොවේ; මෙය ජාතික ප්රජාවක් එහි දේශපාලන හරයෙන් නෙරපා හැරීමකට සමාන වේ.
පරිපාලන අසාර්ථකත්වය සහ සැලසුම්ගත අවතැන් කිරීම්
දිට්වා ව්යසනයේදී සිදු වූ මහනුවර පුද්ගලයන් 232 දෙනකුගේ සහ නුවරඑළියේ පුද්ගලයන් 89 දෙනකුගේ මරණ කඳුකරයේ භූගෝලීය පිහිටීම නිසා සිදු වූ මරණ නොවේ. ඒවා ජාතික පාලන රාමුව තුළ දේශීය යටිතල පහසුකම් ඒකාබද්ධ නොකිරීමේ ප්රතිඵලයකි. 2018 සංශෝධනයෙන් පසුව පවා වතු තුළ නිසි මාර්ග, ජලාපවහන පද්ධති (WASH) සහ නායයෑම් වැළැක්වීමේ බිත්ති ස්ථාපිත කිරීමට රජය අපොහොසත් වී ඇත. මෙම පරිපාලන අසාර්ථකත්වය වසා ගැනීම සඳහා ජනතාව උතුරු හා නැගෙනහිර නැවත පදිංචි කිරීම රජය තමන්ගේම වගකීමෙන් මිදී සිටීමකි.
ප්රාදේශීය සභා, නාගරික සංවර්ධන අධිකාරිය (UDA) සහ වැවිලි කලාපය සඳහා වූ නව ගම්මාන සංවර්ධන අධිකාරිය සම්බන්ධීකරණය කරමින් කටයුතු කළේ නම්, මෙම ජනතාව ඔවුන් ජීවත් වන භූමියේම ආරක්ෂිතව තබා ගත හැකිව තිබුණි. ආපදා ආශ්රිත මරණවලට හේතුව ඉඩම් නොව හිමිකමක් නොමැති ඉඩම්වලට මිනිසුන් සීමා කිරීමයි.
ජාතිකත්වය සහ අනන්යතාවය ඛාදනය කිරීම
මලෛයහ දෙමළ ජන ප්රජාව තේවලින් වැසී ගිය කඳුකරය සහ ඔවුන් එහි ගොඩනඟා ඇති සංස්කෘතිය තුළ ගැඹුරින් මුල් බැස ඇත. ඔවුන්ව මුලිනුපුටා දැමීමට හේතුවක් ලෙස දේශගුණික විපර්යාස භාවිතා කිරීම ඔවුන්ගේ සුවිශේෂී අනන්යතාවය විනාශ කරනු ඇත. Earth Journalism Network පර්යේෂණ මගින් ඉස්මතු කර ඇති පරිදි, දේශගුණික විපර්යාස හේතුවෙන් සිදු වන සංක්රමණ විසින් දැනටමත් මලෛයහ කාන්තාවන් නාගරික පැල්පත් ජනාවාස වෙත තල්ලු කර ඇති අතර, එමඟින් ඔවුන් සූරාකෑමට සහ අයිතිවාසිකම් අහිමි වීමට නිරාවරණය වී ඇත. මෙම සන්දර්භය තුළ, සැලසුම් සහගතව සිදු කරන නැවත පදිංචි කිරීමක් සමාජ අනාරක්ෂිතභාවය තවදුරටත් වැඩි කරනු ඇත.
ඔවුන්ගේ ඉඩම්වල රැඳී සිටීමේ අයිතිය
රජයේ වගකීම වන්නේ ජනතාව අවතැන් කිරීම නොව, ඔවුන් ජීවත් වන ඉඩම්වල ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාව සහතික කිරීමයි.
යටිතල පහසුකම් සම්බන්ධීකරණය: 2018 පනත යටතේ, ප්රාදේශීය සභා වතු යටිතල පහසුකම් සඳහා අරමුදල් වෙන් කළ යුතු අතර, කඳුකරයේ ආරක්ෂිත ප්රදේශ ආරක්ෂිත නේවාසික කලාප බවට පරිවර්තනය කළ යුතුය.
සම්පූර්ණ ඉඩම් අයිතිය: කම්කරු පේළි නිවාස (ලයිම් නිවාස) ඉවත් කළ යුතු අතර, එම ප්රදේශ තුළම ආරක්ෂිත කලාප තුළ පූර්ණ ඉඩම් ඔප්පු සහිත නිවාස යෝජනා ක්රම ලබා දිය යුතුය.
දේශපාලන ආරක්ෂාව: කඳුකරයේ භූගෝලීය සීමාවන් තුළ ආපදා කළමනාකරණ සැලසුම් (NDMP) එහි ජනතාවගේ දේශපාලන අධිකාරියට හානි නොකරමින් ක්රියාත්මක කළ යුතුය.
මලෛයහ දෙමළ ජනතාව අවතැන් කිරීම භූගෝලීය තත්වය මත පදනම් වූ විසඳුමක් නොවේ; එය විශාල දේශපාලන පසුබෑමකි. එම ජනයාව උතුරු හා නැගෙනහිර දෙසට තල්ලු කිරීම සඳහා දිට්වා ව්යසනය කඩතුරාවක් ලෙස භාවිතා කිරීම ඔවුන්ගේ දේශපාලන අභිලාෂයන් සහ ඉඩම් අයිතිවාසිකම් එකවර විනාශ කරනු ඇත. ප්රතිසංස්කරණය යනු ජනතාව අවතැන් කිරීම නොවේ; ඔවුන් නියමානුකූලව වාසය කරන භූමිය තුළ ඔවුන්ව ආරක්ෂා කිරීම යි. රජය එහි පරිපාලන බාධක ඉවත් කර මලෛයහ දෙමළ ජනතාවගේ භූගෝලීය ස්ථානගත වීම තුළ ඔවුන්ගේ ඉඩම් අයිතිවාසිකම් සහ දේශපාලන ස්වෛරීභාවය සහතික කළ යුතුය.
